İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Meclis gündeminde olan ve trafik cezalarını artıran Karayolları Trafik Kanunu teklifi hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Düzenlemeler, özellikle kural ihlallerinde sürücü belgelerinin (ehliyetlerin) daha sık ve uzun süreli geri alınmasını, hatta iptal edilmesini öngörüyor. Amaç, trafik kazalarında can kaybını sıfıra indirmek.
Yeni Düzenlemedeki En Kritik Cezalar
Teklif yasalaşırsa, trafikte sıkça karşılaşılan bazı ihlallerde uygulanacak yeni barem sistemi ve yaptırımlar şunlar olacak:
1. Kırmızı Işık İhlali (Ehliyet İptali Geliyor)
Kırmızı ışık ihlali için bir yıl içinde yapılan tekrarlar kademeli olarak ağırlaştırılacak ve ehliyet iptaline kadar gidecek:
- 3. İhlal: 30 gün ehliyet geri alınacak.
- 4. İhlal: 60 gün ehliyet geri alınacak.
- 5. İhlal: 90 gün ehliyet geri alınacak.
- 6. İhlal: Sürücü belgesi iptal edilecek ve kişi ehliyeti sıfırdan almak zorunda kalacak.
2. Aşırı Hız İhlalleri (Barem Sistemi ve Geri Alma)
Hız ihlallerinde, ceza kesmenin ötesine geçilerek ehliyet geri alma sistemi getiriliyor. Yerleşim yeri içi ve dışı olarak iki ayrı barem uygulanacak:
- Yerleşim Yeri İçi (Örn: Okul/Hastane Önü 30 km/s Limit): 30 km/s limit olan bir yerde 76 km/s ve üzeri hızla yakalanan kişinin ehliyeti o gün 30 günlüğüne geri alınacak. Hız arttıkça bu süre 60 ve 90 güne kadar çıkacak.
- 5 Tekrar: Bir yıl içinde bu tarz ihlali 5 kez yapanlar, bir psikiyatri uzmanına görünmek üzere yönlendirilecek.
- Yerleşim Yeri Dışı (Örn: 90 km/s Limit): 90 km/s limit olan yolda 141 km/s ve üzeri hızla yakalananların ehliyeti 30 günlüğüne geri alınacak.
3. Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanımı
Sürüş sırasında cep telefonu kullanımına para cezası artışının yanı sıra ehliyet geri alma cezası getiriliyor:
- 1. Yıl İçinde 1. İhlal: 5.000 TL para cezası.
- 1. Yıl İçinde 2. İhlal: 10.000 TL para cezası.
- 1. Yıl İçinde 3. İhlal: 30 gün ehliyet geri alınacak.
4. Diğer Önemli Yeni Yaptırımlar
- Makas Atmak (Tehlikeli Şerit Değiştirme): Tespit edilen sürücünün 60 gün ehliyeti ve 60 gün aracı trafikten men edilecek.
- Ters Yönde Araç Sürme (Otoyol/Bölünmüş Yolda): 60 gün ehliyet ve 60 gün trafikten men.
- Yol Kapatma (Örn: Düğün Konvoyu): 60 gün ehliyet ve 60 gün trafikten men. Köprü, tünel, otoyol gibi yerlerde ihlal yapılırsa ceza iki katına çıkacak (120 gün).
- Emniyet Şeridi/Öncelikli Geçiş İhlali (Ambulansa Yol Vermemek): 30 gün ehliyet geri alınacak ve araç bağlanacak.
- Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma: İlk tespitte sürücü belgesi doğrudan iptal edilecek.
Temel Amaç: Trafik Güvenliği Kültürü
Bakan Yerlikaya, bu düzenlemelerin temel amacının ceza kesmek değil, sürücülerde “kul hakkı” bilinci ve trafik kültürü oluşturmak olduğunu vurguladı.
- Türkiye’nin can kaybı hedefini 2030’a kadar yarı yarıya azaltmak, 2050’ye kadar ise sıfır can kaybı seviyesine indirmek olarak açıkladı.
- Mevcut istatistiklere göre, kazalardaki can kayıplarının yüzde 88,5’ini oluşturan beş kural hatasının (hız ihlali, şerit izleme, geçiş önceliği, arkadan çarpma ve kırmızı ışık ihlali) önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ne Zaman Yürürlüğe Girecek? Meclis’te görüşülerek yasalaşması beklenen bu düzenlemelerin, yeni yılın ilk günü (1 Ocak 2026) itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu tarihe kadar tüm hazırlıkların tamamlanacağı belirtiliyor.