Vergi ve Sosyal Güvenlik Alanında Yeni Düzenlemeler: Neler Değişiyor?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi,” vergi, sosyal güvenlik, tapu, harçlar ve diğer birçok alanda önemli değişiklikler getiriyor. İşte teklifte öne çıkan başlıklar ve düzenlemeler:
Gelir ve Geçici Vergi Düzenlemeleri
- Mesken Kira Geliri İstisnası Yeniden Düzenleniyor: Konutlarını kiraya verenlerin bir takvim yılı içinde elde ettiği mesken kira gelirlerine uygulanan istisna, kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanlar için yeniden belirleniyor. (Yürürlük: 1 Ocak 2026)
- Kredili Konut Faizi Gideri: Kiraya verilen gayrimenkuller için kullanılan konut kredisi faizlerinin gider olarak indirilmesi uygulaması değişiyor. Artık konutlar hariç kiraya verilen mal ve haklar için ödenen borç faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap bedelinin %5’i (iktisap yılından itibaren 5 yıl süreyle) gider olarak indirilebilecek.
- Geçici Vergi Dönemleri: Geçici vergi mükellefleri için kazanç tespit dönemleri, 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemler olarak belirleniyor. Buna göre dördüncü geçici vergi dönemi (12 aylık) sisteme dahil ediliyor. (Uygulama: 2025 yılı gelir ve kazançları)
- Fonlarda Tevkifat İstisnası: Portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan bazı fon türleri için uygulanan bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat (stopaj) istisnası kaldırılıyor. Ancak TEFAS’ta işlem gören ve nitelikli yatırımcı şartı olmayan fonlar bu istisnadan yararlanmaya devam edecek.
Harç ve İstisna Düzenlemeleri
- Noter Harçları (Taşıt Satışları): Noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili ve tescil edilmiş araçların (ikinci el) satış ve devir işlemlerinden, 1000 liradan az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden nispi noter harcı alınacak. (Yürürlük: 1 Ocak 2026)
- Tapu Harçlarında Ceza Artışı: Tapu işleminden sonra, emlak vergisi değerinden düşük bedel beyanı veya harç ödendiğinin tespiti halinde, vergi ziyaı cezası %25 yerine “bir kat” olarak uygulanacak.
- Yeni Yıllık Harçlar: Ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları, veteriner hekim muayenehane/poliklinikleri/hastaneleri, kuyum, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri gibi çeşitli ruhsat ve belgelerden yıllık harç alınacak. Turizm müessesesi işletme belgeleri ile hususi hastane ve laboratuvar ruhsatlarından alınan harçlar da yıllık hale getiriliyor.
- Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) İstisnası: Büyükşehirlerdeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) adına kayıtlı taşıtlar, il özel idarelerinde olduğu gibi MTV’den istisna tutulacak. Ayrıca YİKOB’lar, taşınmaz edinim ve satışlarında tapu harçlarından muaf olacak.
- KDV İstisnaları: YİKOB’ların mülkiyetindeki taşınmazların satışı KDV’den istisna tutuluyor.
- UEFA Organizasyonları İstisnası: 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali, 2027 UEFA Konferans Ligi Finali ve 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonlarına ilişkin UEFA, katılımcı takımlar ve görevli tüzel kişilerin Türkiye’deki mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV, Gelir ve Kurumlar Vergisinden muaf tutulacak.
- Dernek/Vakıf Gelirlerinde İktisadi İşletme Muafiyeti: Kesinti yoluyla vergilendirilmiş kira, menkul kıymet ve faiz gelirleri ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullardaki bazı döner sermaye işletmelerinin gelirleri nedeniyle iktisadi işletme oluşmuş sayılmama süresi 31 Aralık 2035’e kadar uzatılıyor.
Sosyal Güvenlik ve Emeklilik Düzenlemeleri
- Prime Esas Kazanç Üst Sınırı Artışı: Asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanan prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 9 katına çıkarılacak. (Yürürlük: 1 Ocak 2026)
- Prim Oranlarında Artış: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında prim oranlarında artış sağlanarak, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) aktüeryal dengesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
- Borçlanma Prim Oranı Eşitleniyor: Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi sigortalılar için borçlanma prim oranları %45 olarak belirleniyor.
- Emeklilik Borçlarının Tahsili: SGK’den gelir veya aylık alanların, prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilerek tahsil edilebilecek. (Yürürlük: 1 Ocak 2026)
- Bireysel Emeklilik Devlet Katkısı: İşveren tarafından ödenenler hariç, katılımcı adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının Devlet katkısı oranı, mevcut %30 olarak devam edecek ancak Cumhurbaşkanına bu oranı %50’ye kadar artırma veya sıfıra kadar indirme yetkisi veriliyor.
Diğer Önemli Değişiklikler
- Vakıf Yükseköğretim Kurumları Ücret Güncellemesi: Vakıf üniversitelerindeki öğrenim ücretlerinin güncellenmesi, cari yıl haziran ayı yıllık ÜFE ve TÜFE artışı ortalaması dikkate alınarak YÖK’ün belirleyeceği esaslara göre yapılacak.
- Çek İbraz Tarihi: Üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çeklerin ödenmek için bankaya ibrazının geçersiz olmasına ilişkin düzenlemenin süresi 31 Aralık 2028’e kadar uzatılıyor.
- Su Sayaçları Düzenlemesi: Damga süresi geçmiş su sayaçları için 31 Aralık 2028’e kadar muayene yaptırılması veya sayaç değişimi şartıyla idari para cezası ve mülkiyete el koyma kararı verilmeyecek. (Yürürlük: 1 Ocak 2026)
- Kentsel Dönüşüm Başkanlığına Borçlanma Yetkisi: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na, 31 Aralık 2027’ye kadar dönüşüm projelerinde kullanılmak üzere, taksitli toplam alacak miktarı esas alınarak kamu bankalarından iç borçlanma yapabilme yetkisi veriliyor.
- Genel Aydınlatma Giderleri: Genel aydınlatma giderlerine genel bütçenin katkı sağlaması uygulaması 2030 yılı sonuna kadar uzatılıyor ve belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından kesinti oranları artırılıyor.
- İmalat Sanayine İstihdam Desteği: 2026 yılı için imalat sanayi sektörlerindeki istihdamı koruma ve artırma amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB tarafından uygulanacak destek programları için İşsizlik Sigortası Fonu’ndan kaynak aktarılabilmesine olanak sağlanıyor.